kalkulator odsetek, kalkulator od zaległości podatkowych
A A A

Gazeta Podatkowa nr 60 (997) z dnia 29.07.2013

Co warto wiedzieć o odsetkach?

W wielu umowach cywilnoprawnych pojawia się kwestia odsetek. Ich nazewnictwo jest jednak rozmaite, z czego niektóre nazwy mają swoje źródło w przepisach prawa (jak np. odsetki ustawowe czy maksymalne), inne wykształciły się w praktyce obrotu i stanowią raczej potoczną nazwę dla określonego rodzaju odsetek (np. odsetki karne, które stanowią w istocie umowne odsetki za opóźnienie). Owa różnorodność sprawia jednak, że wiele osób i firm gubi się w tych pojęciach, nierzadko stosując nieprawidłowe rozwiązania do danych sytuacji.


Rodzaje odsetek

Kluczem do zrozumienia różnych odmian odsetek jest ich właściwe rozróżnienie. Pierwszy, zasadniczy podział można przeprowadzić w zależności od tego, czy odsetki mają pełnić rolę wynagrodzenia za możliwość korzystania z obcego kapitału (np. pożyczki, lokaty bankowej), czy raczej sankcjonować brak zapłaty w przewidzianym terminie. Te pierwsze nazywamy odsetkami kapitałowymi, te drugie odsetkami za opóźnienie (potocznie także odsetkami karnymi lub odsetkami za zwłokę, choć można im nadać nieco odmienne znaczenie).

Inna linia podziału różniąca od siebie odsetki to wysokość stopy procentowej i podstawa jej ustalenia. W tym wypadku może chodzić o odsetki ustawowe oraz odsetki umowne, do których zalicza się także odsetki maksymalne.

Odsetki ustawowe określa Rada Ministrów, wydając odpowiednie rozporządzenia, kierując się przy tym koniecznością zapewnienia dyscypliny płatniczej i sprawnego przeprowadzania rozliczeń pieniężnych, biorąc pod uwagę wysokość rynkowych stóp procentowych oraz stóp procentowych Narodowego Banku Polskiego.

Z kolei odsetki umowne, jak sama nazwa wskazuje, określa umowa stron. Ustawodawca nie pozwala jednak kontrahentom całkowicie swobodnie kształtować wysokości odsetek (kapitałowych lub za opóźnienie). Górną granicę stanowi bowiem czterokrotność stopy kredytu lombardowego NBP, czyli odsetki maksymalne. Jeżeli wysokość odsetek wynikających z czynności prawnej przekracza wysokość odsetek maksymalnych, wówczas należą się odsetki maksymalne. Zatem samo zastrzeżenie wyższych odsetek będzie ważne.


13% - tyle obecnie wynoszą odsetki ustawowe w stosunku rocznym,

16% - tyle począwszy od 4 lipca 2013 r. wynosi stopa odsetek maksymalnych w stosunku rocznym (4 × 4 p.p.).


Odsetki kapitałowe czy za opóźnienie?

Odsetki kapitałowe w zasadzie muszą wynikać z umowy. W prawie cywilnym obowiązuje bowiem zasada nominalizmu. Jeżeli przedmiotem zobowiązania od chwili jego powstania jest suma pieniężna, spełnienie świadczenia następuje przez zapłatę sumy nominalnej, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Zatem jeżeli A udzieli pożyczki B na określony czas, a strony nie dokonają zastrzeżenia odsetek kapitałowych, to B może zgodnie z umową zwrócić pożyczkę wyłącznie w takiej kwocie, w jakiej została mu pożyczka udzielona (tj. w wysokości nominalnej).

Inaczej jest z odsetkami za opóźnienie. Te generalnie wynikają z przepisów prawa. Jeżeli jednak B nie zwróci A owej pożyczki w terminie, to choćby umowa nie stanowiła żadnej tego typu sankcji na wypadek uchybienia terminowi zwrotu pożyczki, to i tak A za okres "zwłoki" może doliczyć odsetki za opóźnienie. Podstawę prawną do tego stanowić będzie art. 481 § 1 K.c., zgodnie z którym jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

Zarówno odsetki kapitałowe, jak i odsetki za opóźnienie mogą być odsetkami w wysokości umownej (o stopie oprocentowania określonej umową stron) bądź odsetkami ustawowymi. Ustawodawca wprowadza przy tym zasadę, że jeżeli wysokość odsetek nie jest w inny sposób określona, należą się odsetki ustawowe. Podobnie, gdy stopa odsetek za opóźnienie nie była z góry oznaczona, należą się odsetki ustawowe. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej niż stopa ustawowa, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy.


Płatność odsetek

W braku odmiennego zastrzeżenia co do terminu płatności odsetek, są one płatne co roku z dołu, a jeżeli termin płatności sumy pieniężnej jest krótszy niż rok - jednocześnie z zapłatą tej sumy. Roszczenie o odsetki powstaje za każdy dzień z osobna. Ma to duże znaczenie dla obliczania choćby terminu przedawnienia roszczeń odsetkowych. Ponieważ mają one charakter świadczeń okresowych, ich termin przedawnienia wynosi 3 lata, jednakże ponieważ dzielą los prawny roszczenia głównego, to przedawniają się najpóźniej z przedawnieniem należności głównej, co może nastąpić np. już po 2 latach (w przypadku zapłaty wynagrodzenia z umowy o dzieło i odsetek za opóźnienie w jego płatności).


Kumulowanie odsetek

W umowach mogą pojawiać się obok siebie postanowienia dotyczące zarówno odsetek kapitałowych, jak i tych za opóźnienie. Tak dzieje się często w pożyczkach. Ich prawidłowe rozdzielenie sprowadza się do terminu płatności. Odsetki kapitałowe powinny być naliczane za okres do tego terminu, zaś te za opóźnienie (ustawowe lub umowne, nie wyższe jednak niż maksymalne) najwcześniej od pierwszego dnia opóźnienia włącznie.

Należy też uważać na zakaz pobierania odsetek od odsetek, tzn. zakaz anatocyzmu. Celem tego zakazu jest ochrona dłużnika przed nadmiernymi obciążeniami z tytułu odsetek. Dlatego też nie można umówić się na przyszłość, że za odsetki za opóźnienie lub za odsetki kapitałowe należeć się będą kolejne odsetki, gdy te pierwsze nie zostały w określonym terminie uiszczone.

Jednakże przepisy art. 482 K.c., które przewidują omawiane ograniczenie, zawierają również pewne wyjątki, w przypadku których odsetki od odsetek są dopuszczalne. Mianowicie, od zaległych odsetek można żądać odsetek za opóźnienie dopiero od chwili wytoczenia o nie powództwa, a także w sytuacji, gdy po powstaniu zaległości strony zgodziły się na doliczenie zaległych odsetek do dłużnej sumy. Inny wyjątek dotyczy pożyczek długoterminowych udzielanych przez instytucje kredytowe. W takim wypadku zakaz anatocyzmu nie znajduje zastosowania.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 23.04.1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. nr 16, poz. 93 ze zm.)

www.KalkulatorOdsetek.com.pl:

 Jeśli nie znalazłeś informacji, której szukasz,
wejdź do serwisu
www.KalkulatoryPodatkowe.pl » 
Więcej w zasobach płatnych

Serwis Głównego Księgowego

Gazeta Podatkowa

Terminarz

sierpień 2022
PN WT ŚR CZ PT SO ND
2
3
4
6
7
9
11
12
13
14
15
17
18
19
20
21
23
24
26
27
28
29
30
sklep.gofin.pl - RABATY, NAGRODY, PROMOCJE
NEWSLETTERY
Fachowe czasopisma - PoznajProdukty.gofin.pl
Kalkulatory podatkowe: odsetkowe, używania pojazdów, wynagrodzeń
Vademecum Podatnika - podstawowe informacje dotyczące podatków

Gofin podpowiada

Kompleksowe opracowania tematyczne

Kalkulatory

Narzędzia księgowego i kadrowego

Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • niezbędnego zapewnienia prawidłowego działania Serwisów (utrzymania sesji),
  • realizacji funkcjonalności ułatwiających obsługę Serwisu,
  • analizy statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia reklam produktów własnych i klientów reklamowych.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z Serwisu, w celu administrowania Serwisem, dostosowania treści Serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika Serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z Serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam są partnerzy Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Google Inc, Facebook Inc.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy.

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora.

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora.

  • Dobrowolna zgoda.

    Aby móc realizować cele:
    - zapamiętania Pani/Pana decyzji w Serwisach w zakresie korzystania z dostępnych opcjonalnie funkcjonalności,
    - analiz statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
    - wyświetlania spersonalizowanych reklam produktów własnych i klientów reklamowych w związku z odwiedzaniem niniejszego Serwisu internetowego partnerzy Wydawnictwa Podatkowego Gofin sp. z o.o. muszą mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych.

Potrzebna jest Nam Pani/Pana dobrowolna zgoda na zapisy w plikach cookies w celach realizacji powyższych celów.

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na zapisywanie informacji w plikach cookies przez kliknięcie przycisku „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody. Istnieje możliwość skorzystania z „ustawień zaawansowanych” plików cookies w celu określenia indywidualnych zgód na zapis wybranych plików cookies realizujących wybrane cele.